خانه دوام و ایمنی

مقدمه

     در گذشته‌های نه چندان دور، هر يک از محله‌های شهر، دارای نظام اجرایی کارآمدی بودند که بر اساس آن اهالی در اداره محله خود مشاركت داشتند. در سالیان اخیر، نظام مديريت شهری با هدف احيای مشاركت خودجوش شهروندان و اداره مطلوب شهر (به ويژه در حوزه امور اجتماعی و فرهنگی) طرح ساماندهي مشاركت‌های اجتماعی در محله‌هاي شهر تهران (مديريت محله) را در دستور كار دارد و به عنوان متولی اجرای سياست‌های شهرداری تهران در اين حوزه در ادامه ساختار مديريت محله، تشکل‌های داوطلبانه مردمی را به عنوان «خانه» ساماندهی می‌نماید كه با هماهنگی و همكاری هيأت امنا و مديريت محله به پيشبرد برنامه‌های اجتماعی و فرهنگي محله‌ خود اهتمام خواهند نمود. خانه دوام و ایمنی، يكی از اين تشكل‌های داوطلبانه مردمی است.

تعریف خانه دوام و ایمنی

خانه دوام و ایمنی، تشکلی مردمی و داوطلبانه در سرای محله است كه در راستای تأكيد و تمركز هماهنگی‌ها در حوزه ارتقاء و حفظ آمادگی و ايمنی شهر و شهروندان در مواجهه با حوادث در سطح محله فعاليت می‌نمايد.

ضرورت ايجاد خانه دوام و ايمنی

بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد اجرای برنامه‌های جامع در حوزه مديريت بحران، كاهش ريسک، افزايش تاب‌آوری جوامع، و آمادگی و ايمنی شهر و شهروندان، بدون مشاركت آگاهانه ايشان از مطلوبيت لازم برخوردار نبوده و ضروری است با ظرفيت‌سازی نهادی و توانمندسازی مردمی، اقدامات اضطراری قبل، حين و بعد از وقوع حوادث گسترده و بحران‌ها، به ‌صورت محلی و مشاركت محور برنامه‌ريزی گردد.

آموزش شهروندان و تشکیل گروه‌های مردمی داوطلب مديريت بحران محله، یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه می‌باشد که در ایجاد، حفظ و ارتقاء آمادگی و كاهش آسيب‌پذيری شهر و شهروندان در رویارویی با سوانح، نقش موثري دارد. «خانه دوام و ایمنی» به منظور سازمان‌دهی و انسجام این‌گونه فعالیت‌ها، در سرای محلات فعاليت می‌نمايد.

اهداف تشکیل خانه دوام و ایمنی

  • ترويج و ارتقاء فرهنگ پيشگيري، آمادگي، ايمنی، خودامدادی و دگرامدادی
  • ايجاد و تقويت آگاهی و آمادگی شهروندان و محلات شهر تهران با تأكيد بر حوادث طبيعی
  • هم‌گرايی بهينه ظرفيت‌های مردمی و محلي در مراحل مختلف مديريت جامع بحران شهر تهران
  • همكاری اثربخش شهروندان با سازمان‌های خدمات‌رسان و واكنش اضطراری مديريت بحران

ماموريت اصلي خانه دوام و ایمنی

محور اصلی فعالیت خانه دوام و ایمنی در راستای ارتقاء فرهنگ پیشگیری، آمادگي، ايمني و امداد به موقع در زمان‌ بروز حوادث در محله و هم‌افزايی ظرفیت‌های موجود محلی می‌باشد.

وظایف و مأموريت‌های خانه دوام و ایمنی

وظایف و مأموريت‌های خانه دوام و ایمنی در شرایط عادی به شرح زير است:

  • هماهنگی و همكاری با نهادها و سازمان‌های مرتبط جهت ارتقاء آمادگی، ايمنی و كاهش مخاطرات محله
  • اجرای دستورالعمل‌ها و برنامه‌های ابلاغی از سوی سازمان‌های مرتبط با هماهنگی مدیریت محله
  • مشارکت در تهیه برنامه‌های محلی در راستای اسناد بالادستی و ظرفیت‌های محلی
  • همکاری و هماهنگی با مدیریت محله و سایر خانه‌ها در جهت تحقق اهداف مشترک
  • تشکیل، عضوگیری و سازمان‌دهی اعضای کانون‌های تخصصی ابلاغی
  • برقراری ارتباط با افراد، سازمان‌ها و تشکل‌های مردم نهاد و… در حدود اختیارات
  • آموزش مستقیم و غیر مستقیم شهروندان محله
  • شناسایی مخاطرات و اقدامات اصولی در حوزه آمادگی و ايمنی محله و اطلاع رسانی به مراجع ذیربط
  • همکاری با نشریه دوام، همشهری محله و ديگر رسانه‌های مرتبط
  • ترویج و توسعه فعاليتهاي داوطلبانه در حوزه مديريت بحران (دوام، آتش‌نشان داوطلب، گروه مديريت بحران اماكن و …)
  • كمك به تهیه شناسنامه ایمنی اماكن
  • اطلاع‌رسانی به شهروندان جهت شرکت در برنامه‌های آموزشي و تمرین‌های عملیاتی مشاركت مردمی
  • هماهنگی برگزاري جلسات دوره‌ای اعضاء گروه دوام محله
  • همكاری در نمایشگاه‌ها و برنامه‌هاي فرهنگي آموزشی مرتبط
  • مشارکت در طرح مدرسه آماده
  • تهیه بانک اطلاعاتی محله و به روز نگه داشتن آن
  • همکاری در تثبیت اجزای غیر سازه‌ای در محله

در صورت بروز حوادث در سطح محله و تا رسيدن نيروهاي امداد رسمی

  • اطلاع‌رسانی به مسئولین و ارائه گزارش دقيق حادثه
  • راهنمایی و هدایت شهروندان محله برای انجام اقدامات صحیح
  • همكاري در محصور و ایمن کردن محدوده خطر
  • همكاري در امداد و اقدامات اوليه و اضطراری
  • اطفای حریق‌های کوچک
  • اطلاع‌رسانی محل تخلیه امن و همكاري در مدیریت فرآيند آن
  • همکاری، حمايت و پشتيبانی ضروری با توجه به امكانات و هماهنگي با ساختار مديريت محله و سازمان‌های ذيربط

 

بعد از زمان رسيدن نيروهای رسمی امداد و يا وقوع حوادث در خارج از محدوده محله:

بررسی های انجام شده نشام می دهد اجرای برنامه های جامع در حوزه  مدیریت بحران، کاهش ریسک، افزایش تاب آوری جوامع و آمادگی و ایمنی شهر و شهروندان، بدون مشارکت آگاهانه ایشان از مطلوبیت لازم برخوردار نبوده و ضروری است با ظرفیت سازی نهادی و توانمدسازی مردمی، اقدامات اضطراری قبل، حین و بعد از وقوع حوادث گسترده و بحران ها، به صورت محلی و مشارکت محور برنامه ریزی گردد.

آموزش شهروندان و تشکیل گروه های مردمی داوطلب مدیریت بحران محله، یکی از مهم ترین اقدامات در این زمینه می باشد که در  ایجاد، حفظ و ارتقاء آمادگی و کاهض آسیب پذیری شهر و شهروندان در رویارویی با سوانح ، نقش موثر دارد . ((خانه دوام و ایمنی )) به منظور سازمان دهی و انسجام این .گونه فعالیت ها، در سرای محلات فعالیت می نماید .